ورود و ثبت نام

ویژگی های مدرس خوب

بیان قابل فهم

بیان قابل فهم

یکی از مهارت های استمرار ارتباط در کلاس این است که مدرس باید از دامنه لغات و دانش فراگیران آگاهی داشته باشند و متناسب با آن، لغات و کلمات مورد استعمال خویش را به کار گیرند. گاهی مواقع برخی از مدرسان از واژه ها، اصطلاحات و کلماتی خاص بهره می گیرند و درصدد توضیح آنها نیز بر نمی آیند. به لحاظ این که فراگیران با آنها آشنایی ندارند، بعد از مدت کمی از سپری شدن جریان تدریس، عملًا ارتباط یاددهنده و یادگیرنده قطع می گردد. برخی مواقع نوع کلمات و جملات مورد استفاده چنان ساده و پایین تر از سطح کلاس است که فراگیران احساس نمی کنند مطلب تازه ای را آموزش می بینند، در نتیجه باز ارتباط قطع می گردد. هر دو روش عامل قطع ارتباط است. بنابراین باید چنان صحبت کرد و از واژه ها و کلمات بهره گرفت که ضمن آن که پدیده قطع ارتباط به وجود نیاید، احساس مفید بودن در فراگیران به وجود آید.

اجرای آزمون رفتار ورودی

آزمون رفتار ورودی

رفتار ورودی عبارت است از مهارت ها و توانایی هایی که مخاطبان باید قبل از شروع درس جدید دارا باشند تا بتوانند با موفقیت به اهداف جزئی دست یابند. در این مرحله، معدرس باید مهارت های مذکور را مورد سنجش قرار دهد و با آزمون رفتار ورودی، یک وجه مشترکی بین فراگیران که گاهی از نظر رفتار ورودی متفاوت هستند بیابد.

مثلا هدف کلی درس جدید، را مطرح کند. در آزمون رفتار ورودی باید دید که آیا فراگیران در مورد درس جدید و اهداف جزئی آن مطلبی از قبل می دانند،اطلاعاتی دارند؟ و این آگاهی ها در چه سطحی است؟ وقتی مشخص شد که آنان در کدام یک از مراحل فوق فاقد اطلاعات هستند، درس جدید از همان قسمت آغاز می شود. اگر هدف جزئی را قبلاً می دانسته اند، اهداف جزئی سوم به بعد آموزش داده می شود.

فن بیان مؤثر

فن بیان مؤثر

خوش صحبتی و قدرت بیان، یکی از عواملی است که در ایجاد رابطه با افراد، فوق العاده مؤثر است و مدرس باید حتما از این نیرو برخوردار باشد. بسیاری از افراد، باسواد و مطلع هستند، ولی در اظهار مطالب و تفهیم آن به دیگران، ناتوانند. البته اگر طبق موارد گفته شده، یاددهنده به مطالبی که یاد می‌دهد علاقمند باشد و همواره در حال مطالعه و یادگیری باشد، ناخودآگاه مطالب را خوب و قابل فهم هم بیان می‌کند. اینگونه افراد مطالب را از دید مخاطبان شان می‌بینند و به صورت روان و قابل فهم مطالب را توضیح می‌دهند.

احترام

احترام

احترام لازمه هر رابطه ای است ، چه در محیط کار و چه در زندگی. یاددهنده نباید به هر شکلی مخاطبان را تهدید، تمسخر، توهین یا تحریک کنند. انجام این کار نه تنها بی احترامی به مخاطب بلکه به خود و کلاس نیز است. احترام گذاشتن به هر مخاطب و کل محیط تدریس بسیار مهم است چراکه بی احترامی کردن نه تنها به روحیه مخاطبان آسیب می زند بلکه می تواند شغل و اعتبار شما را نیز به خطر اندازد. احترام و مسئولیت پذیری در قبال اعمال خود به عنوان یک فرد و از همه مهم تر به عنوان یک مدرس بسیار مهم است .

به خاطر داشته باشید احترام چیزی است که بیش از آنکه گذاشته شود ، کسب می شود. اگر یک مدرس احترام اطرافیان و محیط کاری خود را نگه دارد بیش از آنچه تصور کند توسط همکاران و مهم تر از همه مخاطبان محترم شمرده می شود. بنابراین مهم است که با مخاطبان خود همان احترامی را که انتظار دارید با شما رفتار کنند را رعایت کنید.

فراموش نکنید که شما الگوی مخاطبان خود هستید.

مرتب بودن ظاهری

مرتب بودن ظاهری

یکی از مسائل مهم در برقراری ارتباط با مخاطبان، آراستگی ظاهر است، مدرسی که توجه به ظاهر خود ندارد و ژولیده است، نمی تواند فرد مورد اعتمادی برای مخاطب محسوب شود. در فرایند آموزش مدرس باید با ظاهری آراسته در بین مردم حاضر شود.

استعمال عطر، آراستگی موی سر، ریش ها و پوشیدن لباس مناسب در برقراری ارتباط و به ویژه در امر آموزش بسیار مؤثر است.

خوشرویی و مهربانی

خوشرویی و مهربانی

چهره باز و منبسط مدرس، باعث ارتباط صمیمانه، کاهش اضطراب و جلب اعتماد و ایجاد علاقه بسیار مؤثر و قابل توجه شاگردان می شود. چهره گشاده و مهربان از نظر روان شناختی، حامل پیام مثبت و ظریفی است که عامل مؤثر و تعیین کننده ای در ایجاد ارتباط می باشد و یکی از ویژگی های بارز موفقیت بوده است. بنا بر این خوشرویی، ارتباطات را گرم تر و مقدمات نشاط روحی و باطنی فرد را فراهم می کند و بنا بر اصل تأثیر ظاهر بر باطن، پیامدهای مثبت روانی به ارمغان می آورد. مدرس خوش رو، می تواند مشکلات کم رویی و اضطراب فراگیران را در مواجهه اولیه به حداقل برساند و ارتباط را بسیار سهل و آسان نماید که مطمئنا باعث شکوفایی و رشد آموزشی،‌ تربیتی فراگیران می شود.

تکمیل یادگیری

تکمیل یادگیری

مدرس پس از ارایه ی مطلب جدید و رسیدن به مرحله ی پایانی، یعنی جمع بندی، به فعالیت های تکمیلی می پردازد. او برای کامل کردن فرآیند یادگیری می تواند روشی مناسب با سطح مخاطبان و موضوع مورد نظر را انتخاب کند تا به این مقصود برسد. مثلاً با ارایه ی خلاصه ی درس به فراگیران، تعیین تکلیف ، طرح مسأله و درخواست حل آن در کلاس یا در منزل، تعیین تحقیق کلاسی، تعیین پروژه ارزشیابی به میزان یادگیری آنها بیفزاید و فعالیت آموزشی خویش را کامل کند.

برخی از فعالیت های تکمیلی تجربه شده عبارتند از:

تعیین امتیاز برای ارایه ی بهترین جزوه های برداشته شده از درس و یا خلاصه نویسی های تمیز و دقیق.

طرح یک سئوال و درخواست از دانش پژوه برای مطرح کردن آن در خانواده و جمع آوری پاسخ ها.

طرح سئوالات مربوط به درس و درخواست از دو فراگیر که یکی به طرح سئوال بپردازد و دیگری آن را پاسخ دهد. این گونه است که فضای آزاد علمی (البته باکنترل کلاس از سوی مدرس) فراهم می گردد و به علت حضور فعال فراگیران در بحث، مقاومت روانی در برابر موضوع و پاسخ ها نشان داده نمی شود.

مهارت جمع بندی درس

جمع بندی عبارتست از اعمال یا گفتاری که مربی طراحی میکند تا ارائه درس به پایان مناسبی برسد.نتیجه گیری از مطالب ارائه شده است وهمه فعالیتهای انجام شده بدون یک جمع بندی مناسب در حقیقت مانند یک زنجیر گسسته است. مدرس در پایان کلاس برای رساندن فراگیران به نتیجه ی مناسب و ایجاد ارتباط بین مباحث جدید و مطالب قبلی و رابطه ی درس جدید با مباحث بعدی، به جمع بندی مطالب (به صورت خلاصه) می پردازد. البته ممکن است مدرس از دانش پژوه بخواهد که این جمع بندی را انجام دهد و خود به رفع نواقص او بپردازد.

اهداف جمع بندی:

  • تمرکز بخشیدن ذهن برای مرور آموخته ها
  • پیوند دادن یک مرحله یادگیری به مراحل دیگر
  • ایجاد حس موفقیت و مهارت در شخص
  • پایان دادن به یک جلسه کاری
  • تسهیل در امر یادگیری یک مفهوم یا اصل جدید

انواع جمع بندی:

۱ -جمع بندی تلخیصی(مروری):

  • نکات اصلی مطالب ارائه شده خلاصه و مرور میشود.
  • توجه به نقطه پایانی یک قسمت یا یک بخش از درس
  • اصول اساسی مطالب مشخص میشود.
  • این فعالیت می تواند با پرسشی از یک نفر شروع شود.

۲- جمع بندی انتقالی (کاربردی):

  • کاربرد اصول و مفاهیم آموخته شده در موقعیت جدید( جنبه تمرینی دارد)

۳- جمع بندی اتفاقی:(در موارد تصادفی و اتفاقی مورد استفاده است)

  • یعنی در طول درس اغلب موقعیتهایی پیش می آید که کاملا اتفاقی و منحصر بفرد بوده و فرصت مناسبی برای معنادار کردن مطالب ارائه شده را فراهم می آورد.
  • برای تثبیت مطالب ارائه شده در ذهن فراگیران، لازم است درس ارائه شده به طور خلاصه جمع بندی و نتیجه گیری شود. تلخیص و جمع بندی، مفاهیم از دست داده شده در طول آموزش را برای یادگیرتدگان روشن می کند.
صبر و بردباری

صبر

در عصری که هر چیز در آن فوری شده است؛ بارگیری موسیقی فوری، بارگذاری عکس فوری، سوپ فوری که البته با همه این‌ها رضایت فوری هم اتفاق می‌افتد، صبر به یک مفهوم فوق‌العاده سخت برای تمرین تبدیل می‌شود. ممکن است تعریف صبر و شکیبایی در دنیایی که با تکنولوژی تسریع می‌شود محو شود.

آموزش، هر آنچه باشد امری فوری نیست؛ شکارچی به صبر احتیاج دارد تا اشتباه نکند، با این وجود از هیچ معلمی انتظار نمی‌رود که صبر و شکیبایی زیادی با افرادی داشته باشد که عدم نظم، ناتوانی و تنبلی آن‌ها، کار دانش‌آموزان دیگر را مختل می‌کند. گذراندن یک روز تنها در کلاس پر از دانش‌آموزان سرسخت کافی است که هر انسانی را مجنون جلوه دهد.

صبوری با دانش‌آموزانی که برای یادگیری تقلا دارند بخشی از حرفه تدریس است، اما بی‌حوصلگی با دانش‌آموزان کوشا نشانه کوتاهی خود معلم است.

هر چیزی که می‌تواند نتایج بزرگ‌تر، بهتر و به‌خصوص پایدارتر داشته باشد، باید در طی یک

دوره زمانی با صبر، فداکاری، اراده و از همه مهم‌تر ازخودگذشتگی، به‌طور آگاهانه، دقیق و پیگیر انجام شود. تدریس یکی از این حرفه‌ها است و بدون صبر، نمی‌توان انجام داد.

تمرکز جمعی

تمرکز جمعی

معلم باید عوامل مخل در کلاس را که مانع تمرکز فراگیران می شود از بین ببرد و لازمه ی این کار شناخت آن عوامل است. برای مثال می توانیم به موارد مخل زیر اشاره کنیم:

عدم تعادل در حرکت های معلم و گاه استفاده نابجا و ناموزون از دست ها.

اشکال در صدای معلم که در جاذبه ی کلاس و ایجاد تمرکز نقش مهمی دارد. مثلاً صدای خشن و بیش از اندازه بلند و یا کوتاه و نامفهوم و یا یکنواخت و کسل کننده از موانع تمرکز بخشی است. معلم با تغییر نوع تکلم و یا آهنگ صدای خود می تواند ارتباطی دوستانه و محبت آمیز با فراگیران داشته باشد و از آشفتگی کلاس ممانعت کند.

عدم تنوع در برقراری رابطه در کلاس و استفاده از رفتارها و سخن های کلیشه ای.

عدم استفاده از حواس دیگر دانش پژوهان، غیر از چشم و گوش به تناسب موضوع آموزشی.

به کار بردن تکیه کلام های آزار دهنده و یا داشتن حالت هایی مثل «تیک عصبی» در فاصله ای کوتاه و یا تکرار یک رفتار.

برقراری ارتباط

برقراری ارتباط

آشنایی با دانش «روانشناسی ارتباطات» در این بخش ضروری است، زیرا تدریس یک تلاش دو جانبه است و در سایه ی ارتباطی صحیح صورت می گیرد. ارتباط در بخش آموزش عبارت است از فرآیندی که به موجب آن بین پیام دهنده (مدرس) و پیام گیرنده (فراگیر) به منظور انتقال پیام (ارسال و دریافت) رابطه ای برقرار می شود. . ارتباط، زمانی ایجاد می شود که محتوای پیام به گیرنده منتقل شود و دریافت آن از گیرنده به فرستنده اعلام شود. بنابراین در فرآیند ارتباط در آموزش با یک مثلث سروکار داریم: فرستنده، گیرنده و پیام (همان متن آموزشی است.) در مبحث روانشناسی ارتباط موضوعاتی همچون عوامل مؤثر در ایجاد ارتباط، موانع ایجاد ارتباط، راه کارهای رفع موانع مطرح است که خوانندگان را به مطالعه ی این موارد در کتب روانشناسی ارتباط ارجاع می دهیم.

ارتباط شرط لازم تدریس در فرایند آموزش است. لازم است معلم در فرایند تدریس هدفش را مشخص کند و دقیقاً معلوم کند درصدد به دست آوردن چه نتیجه ای است، میخواهد فراگیرانش بعد از برقراری ارتباط چه مسئله ای را بپذیرند و چه عکس العملی را از آنها انتظار دارد.

اشتیاق

اشتیاق و انگیزه

اساس مفهوم تدریس این است که مدرس کیست و چگونه عمل می‌کند .بهترین برنامه ها و غنی ترین محتواهای آموزشی بدون وجود مربیانی کارآزموده و با انگیزه به ثمر نخواهد رسید پس می توان با افزایش انگیزه و اشتیاق در فرد کارایی او را افزایش داد تا از اتلاف وقت و هدر رفتن نیروهای بالقوه جلوگیری گردد.

 مدرس باید به تدریس اشتیاق داشته باشد و قادر به ایجاد انگیزه یادگیری در افراد باشد.در فرصت های یادگیری بعد از عوامل محیطی و وراثت،مهمترین دلیل تفاوت در عملکرد یادگیری عامل انگیزه است و به این خاطر جزء مباحث مدیریت، روانشناسی تربیتی، روانشناسی اجتماعی و …..آورده شده است.

عوامل وراثت را نمی توان تغییر داد یا شرایط محیطی را تا حدودی می توان بهبود بخشید ولی با افزایش و تقویت انگیزه می توان از این دو عامل کمک گرفت و به خودشکوفایی رسید.